Georges
We hebben het al gehad over alle mogelijke bekende groentjes, zoals sla, tomaten, selder, die hebben voor ons geen geheimen meer, maar vandaag gaan we het eens hebben over een specialleke. De bataat, dat zijn zo van die zaken waar sommige mensen nog niet van gehoord hebben maar het is toch interessant om daar het een en het ander over te vertellen. De bataat, of de zoete aardappel is afkomstig uit Zuid-Amerika, behoort daar tot het basisvoedsel, ook in Afrika, en is eigenlijk heel lekker van smaak, heeft heel wat culinaire voordelen, veel koks zoeken naar nieuwe gerechtjes, maar we kunnen die gemakkelijk zelf kweken, en hoe we dat gaan doen, dat gaan we nu eens in detail bekijken in deze uitzending.
Het telen van zoete aardappel is niet moeilijk, je start gewoon met de knollen zelf, die, eenmaal geplant in potjes, scheuten beginnen te vormen. Het is met die scheuten dat we écht beginnen te kweken.

Selecteer alvast enkele groeikrachtige scheuten uit. Doe dit met een scherp mes. Dan kan je de scheuten verder onder handen nemen. Zorg dat je elke stek onderaan afsnijdt, net onder de hiel van een blad, en verwijder het blad. Bovenaan de stek snij je boven de eerste knop, met behoudt van het blad. De bladknop onderaan zal dienen voor wortelgroei, de knop boven voor verdere ontwikkeling van de stek. Een stek hou je zo op een goeie 10 à 15 centimeter.

Plaats daarna de stekken in ruime kweekpotten met goeie zaai- en stekgrond. Maak gaatjes, en een oud brochettestokje is daar ideaal voor. Je begeleidt er de stek mee tot in de grond, en duwt er de aarde vlot mee aan. De stekgrond is al bevochtigd op voorhand, maar je wil niet dat de bladeren uitdrogen. Vernevel ze even. En met een plastic zak erop behoudt de stek beter z’n vocht. De stek hou je al die tijd in de gaten, maar zodra er wortelgroei zichtbaar is, kan je de stek afzonderlijk gaan verpotten.

Stevig geworteld onderaan, levert ook al wat bladgroei op bovenaan. De stevige plantjes dien je toch met enige voorzichtigheid te manipuleren. Scheid de ingewortelde stekken van elkaar zonder de wortels te veel te storen. Duw het potje goed los, en plant individueel uit in nieuwe potjes. Die mag je vullen met gewone potgrond. Duw de kluit voorzichtig aan, zodat de kleine haarwortels goed contact kunnen maken met de grond. Daarna laat je de plantjes weer een beetje meer groeien, tot ze klaar zijn om in de volle grond uit te planten. Vergeet zeker niet te labelen, zodat je je niet vergist in combinatie met andere teelten waar je mee bezig bent.

Georges
Hier staan we dan in de moestuin, met de scheuten van de bataat. Nu, de klassieke aardappel, die kennen we allemaal. We laten daarbij de pootaardappelen kiemen, en daarna gaan ze in de grond. Het verschil met de bataat is dat we de knolletjes niet in de grond steken, maar wel dat we die scheuten laten groeien vooraf, en dat we de scheuten die aan de bataat gekomen zijn, die gaan we dan stekken, en overplanten in potjes. Dus er is eigenlijk een tussenstap, dus net alsof je hier het loof zou afknippen en dat apart nog gaat stekken in zaai- en stekgrond, maar dat is eigenlijk het grote verschil met de gewone aardappel. Voor de rest, plantafstand: 30 centimeter in de rij, en het is een gewas dat heel vorstgevoelig is. Dat is heel belangrijk, aardappelen zijn ook vorstgevoelig, maar de bataat is eigenlijk nog gevoeliger, daarom dat we wachten tot eind mei om de stekken uit te planten. Vanaf dan is er geen risico meer op nachtvorst, en zijn we gegarandeerd goed vertrokken.

Georges
Nu gaan we onze stekken uitplanten. In deze pot staat er een stek per potje, in principe staan er vier, maar dan moeten we ze in principe van elkaar scheiden. De plantafstand is dertig centimeter in de rij, dat komt ongeveer overeen met onze klassieke aardappel. Voila, een gaatje maken. Zo … en dan kunnen we … voila. En die mag tamelijk diep, want hij gaat ook weer adventieve wortels aanmaken en dat gaat de plant alleen maar meer wortels geven, en dus ook beter laten groeien. Kijk, ik zeg het nog, het is heel belangrijk dat we ze vorstvrij houden. Nog belangrijker dan bij de gewone aardappel, is vorst een vijand. Het zijn inderdaad planten die komen uit de tropen, dus die kennen daar geen nachtvorst. Voila. Zo. Kijk, en je ziet hier die worteltjes, de worteltjes komen er al uit, hé. Dus die plant is volop bezig met zich in te wortelen. Zo. En dan nog de volgende. Dertig centimeter in de rij. En zeventig centimeter tussen de rijen. Bij aardappelen is dat vijftig – vijftig, of veertig – zestig, naargelang de eigen voorkeur. Voila, zie, kijk, die kunnen nu dus beginnen groeien. Nu, een belangrijk detail, dat is, daar waar het loof van de gewone aardappel giftig is, is het loof van de bataat zelfs eetbaar, en is zelfs een delicatesse, het wordt zelfs gebruikt in de Afrikaanse keuken als groente, dus dat is eigenlijk nog een extra voordeel. Je hebt niet alleen de oogst van de knollen, dat is dan in oktober, maar je kan ook de blaadjes plukken en die verwerken bijvoorbeeld als een soort spinazie. Weer een extra voordeel dat je niet hebt bij de gewone aardappel. Nu, de bataat is eigenlijk vrij van ziektes. Momenteel, die is nog niet zo lang geïntroduceerd, het is pas vanaf 2013 dat die eigenlijk hier bekend geraakt is, dus er zijn geen ziekten en plagen, in tegenstelling met onze gewone aardappel, die gevoelig is voor de plaag, hebben wij er hier momenteel geen problemen mee. Ik zeg, ‘momenteel’, want wat niet is, kan nog komen … Liever niet, maar momenteel zijn ze vrij van ziektes. Dan rest de vraag wanneer we kunnen oogsten? Bij onze klassieke aardappel is dat de datum van het planten, plus honderd dagen. We hebben vroege, middellate, en late. Bij de bataat, die gaan we planten eind mei als de vorst voorbij is, en we oogsten eind oktober. Dus de groeitijd van de bataat is ook langer. Het voordeel is dat je de blaadjes kan gebruiken in de keuken, en dat die ziektevrij is. Dat je geen schimmelziektes krijgt. Dat is een belangrijk voordeel dat we dan hebben, en bovendien, het is een heel andere smaak, het is een variant, het geeft een beetje meer … laat ons zeggen, ons smaakpalet wordt een beetje uitgebreid, hé. We kunnen daarmee experimenteren, we kunnen daar zoete frietjes van maken, we kunnen die verwerken in de soep, en wat is er nu plezanter, ja, tuinieren is één ding, maar dan je resultaat, je groente verwerken in heerlijke gerechten, en de bataat geeft je dan een extra steuntje om uw smaakpalet uit te breiden.

HOE ZOETE AARDAPPELEN TELEN

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal