We zagen op Dobbit tv al verscheidene betonprojecten de revue passeren, waaruit duidelijk wordt dat beton een veelzijdig materiaal is waar creatief mee omgesprongen kan worden. Maar we mogen niet vergeten dat er voor een geslaagd resultaat heel wat vakmanschap nodig is. Zo is bijvoorbeeld ook het polijsten van beton een geduldig werk dat uit verschillende stappen bestaat. Kennis van het materiaal en van de juiste gereedschappen en machines is dus troef. Omdat er vanuit de professionele wereld een grote vraag was naar meer ondersteuning, worden in Oosterzele meerdere keren per jaar betonworkshops gehouden, onder andere rond het polijsten van beton. Er is dan ruim de tijd om een aantal technieken onder de knie te krijgen. Aangezien architecten er ook welkom zijn, is dit voor Sam van Welden dé gelegenheid bij uitstek om meer te weten te komen over de mogelijkheden en voordelen van betonpolijsten, en meteen ook eens zelf te ondervinden hoe intensief het arbeidsproces is.

Tom, bedankt om me uit te nodigen op deze workshop rond het polijsten van beton. Ik heb de indruk dat jullie bij IN2-Academy zo’n beetje expert zijn van alles wat te maken heeft met decoratief beton?

Ja, dat klopt. IN2-Academy is een initiatief van IN2-Concrete, en wij zijn inderdaad expert op het vlak van decoratief beton, en polijst beton is daar een onderdeel van. We organiseren workshops om betonaannemers en architecten te leren hoe beton gepolijst en afgewerkt wordt.

Toch even voor de duidelijkheid: er is gepolijst beton, maar ook gepolierd beton… Dat is niet hetzelfde, toch?

Nee, inderdaad. Gepolierd beton is gevlinderd. Dat is een gewone afwerking van vers beton, dat dus glad gemaakt wordt met een betonvlindermachine. Pas daarna gaan we aan de slag met polijsten. Dat is dus een verdere afwerking van gepolierd beton. Met diamantpads zullen we dan het beton helemaal afwerken zodat het verdicht wordt én mooi gaat glanzen. Achteraf zorgen we dan ook nog voor een impregnering, die het beton zal beschermen tegen vlekken en vuil.

Nu, om over betonvloeren in het algemeen te spreken… Is er een bepaalde tendens te zien, of is er bijvoorbeeld een stijgende vraag naar de plaatsing daarvan?

Ja, absoluut. Beton is sowieso al heel erg ingeburgerd wat industriële projecten en grote bedrijfshallen en zo betreft, maar we merken zeker en vast dat betonvloeren ook hip worden voor in gewone woningen met moderne stijl. Voornamelijk omdat het een zeer onderhoudsvriendelijk en duurzaam materiaal is.

De workshop, voor wie is die bedoeld? Is dat zowel voor particulieren als voor professionals?

Toch eerder voor betonaannemers en architecten. In onze workshops gaan we vaak ook in op de verwachtingen van de klant, en op wat mogelijk is en wat niet. Ook de samenstelling van beton komt aan bod, omdat we merken dat men niet altijd op de hoogte is van het belang van de samenstelling voor het afgewerkte resultaat.

Dit is misschien een rare vraag, maar is zo’n workshop echt een must?

Wij vinden toch van wel, want we merken dat we veel vragen krijgen van aannemers. Zo zijn de opleidingen ook tot stand gekomen. Elke vloer is anders, en zeker bij een renovatie weet je vaak niet wat de exacte samenstelling van het beton is. Beton is en blijft een chemisch product, dus dat zal steeds anders reageren als er beschermingslagen op aangebracht worden. Dus het is voor aannemers vaak een vraagteken wat het resultaat zal zijn als de vloer bewerkt zal worden.

Dus specifiek gaat de workshop vandaag over polijsten. Hoe zit het programma in elkaar?

Er zijn drie modules. Eerst gaan we diepschuren; dan wordt er met metaalgebonden diamant een klein laagje afgeschuurd en worden ook de granulaten zichtbaar. Dus je ziet dan echt de steentjes die in het beton zitten. Daarna gaan we dan polijsten. De tweede sessie is met het FAST-GRIND-systeem. Dat is met een frame dat onder een betonpoliermachine vastgemaakt wordt en waarmee je heel snel kunt polijsten. Voornamelijk voor grote bedrijfshallen en zo is dat wel interessant. In de derde sessie gaan we afwerken, dus de kantjes bewerken met de handmachine. We besteden dan ook aandacht aan het vullen van putjes en voegen.

Eigenlijk mogen we hier nog fouten maken.

Absoluut, daarom is het een goede leerschool. Hier kan er in feite niets misgaan, in tegenstelling tot bij een klant. We leren hier ook met verschillende diamantgereedschappen werken, en dus ook verscheidene technieken. Ieder groepje bewerkt zijn eigen deel, dus zo zie je ook het verschil tussen de resultaten. Want iedereen werkt wel op een iets andere manier. En zo zie je dan ook: wat loopt er goed, wat loopt er fout? Wat we ook heel belangrijk vinden is dat de aannemers elkaar leren kennen, iedereen leert van elkaar, iedereen heeft een zekere expertise of specialiteit. Door aannemers met elkaar in contact te brengen kunnen ze leren van elkanders fouten.
Tijdens het theoriegedeelte leren we een aantal interessante dingen bij, waarvan je ook als klant zeker op de hoogte moet zijn voor je beslist om je betonvloer te laten polijsten. Informeer je zeker over de mogelijkheden én beperkingen.

Want om te beginnen kan al niet iedere betonvloer gepolijst worden. Sommige vloeren zijn te hard, te zacht, of te zeer beschadigd of vervuild.

Houd er daarnaast rekening mee dat beton een natuurproduct is en dat er bijvoorbeeld bladerafval zichtbaar kan zijn. Putjes en kleine scheuren zijn eveneens normaal. En omdat de randen manueel afgewerkt worden, kun je daar een verschil in glans krijgen. Dat zijn allemaal zaken om rekening mee te houden als je een betonvloer wilt laten polijsten.

Na de theoretische inleiding worden de deelnemers in groepen aan het werk gezet.

Wanneer een bestaande betonvloer gepolijst moet worden, dan wordt die vooraf eerst geschuurd. Op dat moment moet hij dus al gevlinderd zijn ; dat wil zeggen gepolierd. Het schuren zelf gebeurt met metaalgebonden diamantsegmenten op een schuurmachine. De korrel wordt gewijzigd van 14 naar 30, dan naar 50 en tenslotte naar 70.

Nog voor er dan gepolijst wordt, wordt er een groutingproduct op de vloer aangebracht, dat dan ingeschuurd wordt met keramisch gebonden diamant. Een groutingproduct zal kleine putjes en oneffenheden opvullen doordat het zich tot een soort pasta mengt met het vrijgemaakte stof.

Nu gaan we stelselmatig vóór de machine, zo’n twee à drie meter daarvoor en telkens opschuivend, een groutingproduct gieten. Gewoon een beetje gieten… Dit hier is eigenlijk al te veel… Giet het bij het water en meng dan een beetje. Dan begin je te schuren, tot je voldoende stof hebt en zo een pasta krijgt uit die mengeling.
Daarna kan dan met dezelfde machine gepolijst worden. Dit gebeurt met kunststofgebonden diamant. Er worden verschillende afwerkniveaus onderscheiden, gaande van een beetje tot zeer blinkend. Daarbij verschillen de gebruikte korrelgroottes. Hoe blinkender je de afwerking wilt, hoe hoger de korrel natuurlijk blijft oplopen, gaande tot korrel 8000.

Een alternatief systeem om te polijsten is FAST-GRIND. Ook dit wordt in de workshop aangehaald.

Aangezien het schuren in dit geval overgeslagen wordt, is dit voornamelijk geschikt voor nieuwe betonvloeren en dus minder voor renovaties. Bij deze manier van polijsten wordt een poliermachine gebruikt ; door de diamantpads te bevestigen op een frame dat vastgemaakt wordt op de voordraaischijf, kan die ook dienen om te polijsten. Doordat het kader bij het opheffen van de machine blijft liggen, kun je dan snel en eenvoudig van gereedschap wisselen.

Dit is nu eigenlijk dat peper-en-zouteffect… waarbij je héél kleine steentjes ziet… Dat zijn de zanddeeltjes die zichtbaar zijn. Mocht je nu met korrel 100 of 200 beginnen, dan zou je dat niet of veel minder goed zien.
Zo’n machine besturen is niet niks ; het vergt redelijk wat kracht om hem in bedwang te houden en ook de juiste richting aangeven lukt pas goed na een beetje oefening.
Vrouw 1

Tussen het polijsten door wordt dan ook nog een verharder toegevoegd, ook wel ‘densifier’ genoemd. Die zal de poriën verdichten en dus de vloer versterken.
Vrouw 1

Dit proces wordt nu in gang gezet, maar dat is niet meteen klaar. Het verharden blijft zo’n half jaar tot driekwart jaar duren, zolang er vrije kalk in zit.
Een laatste fase in de workshop is de afwerking. De randen van een betonvloer worden telkens handmatig afgewerkt, dus met een kleinere handschuur- of polijstmachine. Putjes worden opgevuld door middel van een speciale uithardingspasta. Voor scheuren en ook voor de voegen is er een fillerproduct. Deze filler is elastisch en is daarom dus geschikt voor scheuren die eventueel nog verder bewegen. Om die reden gebeurt het dichtgieten ook niet in één keer: de eerste keer kan het product zich verspreiden en een tweede keer, een tijd later, kan het de rest van de scheur of voeg opvullen.

Het is ook niet de bedoeling dat je alles in één keer gaat opvullen. Je moet het dus niet in het gat smeren en het dan meteen weer weghalen, want dat zal niet lukken. Je laat het beter in een klein hoopje liggen. Anders zul je er altijd te veel uit weghalen. Kijk maar, hier, bij een iets grotere… Zie je, je kunt dat moeilijk netjes afstrijken… Het is beter om er een laagje bovenop te leggen. En wanneer het dan uitgehard is – dat gaat in feite zeer snel – kun je het gemakkelijk wegschuren.

En Sam, hoe was het? Veel bijgeleerd?

Wel Tom… Ik moet toegeven dat de theorie toch heel anders is dan de praktijk. Ik vond het tof dat we eerst de theorie zagen en dan achteraf konden ervaren hoe het in de praktijk niet zo eenvoudig is. Het is echt vakmanschap, hé. Misschien even recapituleren: het ging dus over polijsten. Maar je zou beton ook gewoon ruw kunnen laten. Dus als we het nu eens vergelijken… Wat zijn de echte voordelen van polijsten, buiten het esthetische aspect dan?

Het grootste voordeel is eigenlijk de onderhoudsvriendelijkheid. Door te polijsten ga je de vloer immers helemaal verdichten. Doordat de poriën zich sluiten, wordt de vloer veel minder snel vuil. Daardoor is hij dus gemakkelijker te onderhouden. Daarnaast wordt hij zo ook meteen stofvrij. Waar je normaal gezien een cementsluier zou krijgen, wordt bij het polijsten al het mogelijke stof weggehaald. Zo heb je meteen een volledig afgewerkte betonvloer.

We hebben daarnet een aantal testcases gedaan, ook buiten. Maar ik heb wel begrepen dat het vooral binnen toegepast wordt?

Euh, ja. Vooral omdat het zo’n kwalitatief afgewerkt product is. Dus zoiets kan perfect dienen als binnenvloer, ook voor bedrijfshallen en zo. Het wordt echter ook vaker en vaker buiten gedaan, in plaats van natuursteen dan bijvoorbeeld. Er zijn op dit moment ook al een aantal openbare domeinen die over een gepolijste betonvloer beschikken. Zoals de Waalse Krook in Gent, bijvoorbeeld, of de strekdam in Oostende.

Nu, stel dat ik een ter plaatse gestorte trap in beton heb. Kunnen we die dan ook polijsten?

Dat kan in principe, al is het wel zo dat een trap veel hoeken en kanten heeft, dus dat wordt dan wel een intensief proces. Voor een betontrap worden er dus meestal prefabpanelen gebruikt. Dat kan dan gepolijste prefab zijn.

Op Dobbit tv heeft Roger ook een betonnen keukeneiland gemaakt. Kunnen we dat dan ook gewoon polijsten?

Ja absoluut, en dat is ook aan te raden, want door je werkblad te polijsten wordt het onderhoudsvriendelijk. En als je ook nog eens impregneert wordt het bovendien vlekbestendiger. Als je er dan vloeistoffen op zou morsen, dan dringen die veel minder snel door. Dus ja, een keukeneiland in beton moet onderhoudsvriendelijk blijven en dat kun je bereiken door te polijsten.

Je spreekt over onderhoudstips… Heb je nog andere praktische tips over hoe we gepolijst beton kunnen onderhouden?

Zeker. Daarnet hebben we een verharder gebruikt, zoals je weet. Er zijn ook onderhoudsproducten waar die verharder in zit. Die zorgt ervoor dat de vrije kalk in het cement geneutraliseerd wordt. Daardoor krijg je geen zoutvorming meer op de betonvloer. Als je een speciaal product gebruikt waar silicaten in zitten, dan wordt de vloer telkens meer verdicht wanneer je hem schoonmaakt.

Het klinkt allemaal vrij technisch… Dus even heel praktisch: stel dat ik zo’n gepolijste betonvloer heb, dan kan ik daar bijvoorbeeld probleemloos over schuiven met een stoel?

Absoluut. Als het om krassen en zo gaat, is beton even goed als een natuursteen. Waar je wél mee moet opletten, dat zijn zuren zoals azijn. Dus nooit poetsen met azijn, want dan krijg je allemaal vlekken.

Misschien nog een laatste vraag… Als je nu een loods of woning hebt waar nog een oude, afgesleten betonnen vloer ligt… kan je daar dan nog iets mee doen?

Ja, zeker. Dat zagen we daarnet ook al bij het schuren. Je kunt altijd een laagje afschuren en dan weer volledig polijsten. Dan heb je opnieuw de vrije keuze qua afwerking: hoe fijn wil je de korrels, hoeveel glans wil je? Houd er wel rekening mee dat het moeilijk inschatten is wat er zichtbaar zal worden als je eenmaal begint met schuren. Het is dus mogelijk dat de vloer er helemaal anders zal uitzien, maar je kunt er zeker wel weer iets heel moois van maken. Dus een oude betonvloer kan zeker weer kwalitatief afgewerkt worden.

Dankuwel.
Aangezien de resultaten bij een renovatie vaak nog moeilijker te voorspellen zijn dan bij een nieuwe betonvloer, hoort er eigenlijk eerst een testvlak bewerkt te worden. Onder coatings kunnen soms namelijk heel slechte vloeren zitten. Ook gebeurt het dat de wapening of de tegelvoegen soms plotseling zichtbaar worden. Houd hier dus rekening mee als je een oude vloer wilt laten polijsten.

Als je met eventuele kleine tekortkomingen kunt leven en het onvoorspelbare aspect apprecieert, dan kun je wel uitkijken naar een prachtige en unieke vloer.

Is je betonvloer net gepolijst, denk er dan aan dat pas afgewerkte vloeren verschillende grijstinten zullen vertonen. Die verdwijnen vanzelf weer mettertijd.

Nog een tip : om te garanderen dat je gepolijste betonvloer een aantal jaar later vlekafstotend blijft, kun je dan zelf nog eens opnieuw een vlekstop aanbrengen.

Hoe wordt beton gepolijst?

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal