Toen Jean-Luc en zijn vrouw Cathérine een aantal jaar geleden een oude Franse woning met gîte opkochten, waren ze eigenlijk enkel van plan om er in de zomers te verblijven. Maar eigenlijk konden ze niet wachten tot hun pensioen om zich volledig in Zuid-Frankrijk te vestigen. Toen het eindelijk zover was, hadden Jean-Luc en Cathérine grote plannen. Bij hun woning in Frankrijk bevond zich nog een stuk bouwgrond, waar ze twee gîtes wilden rechttrekken, gespiegeld aan elkaar, met een terras dat uitkijkt over het landschap. Daarnaast was er ook nog plaats voor een zwembad. Ze wilden dit alles graag zelf verwezenlijken, met waar nodig begeleiding van professionals en natuurlijk ook hulp van vrienden en vrijwilligers die wilden bijleren.
Dit ambitieuze zelfbouwproject zou zo’n 250 dagen in beslag nemen. Hoewel Jean-Luc, een enthousiast doe-het-zelver, het bouwen van een woning niet tot zijn ervaring mocht rekenen, barstte hij alvast wel van de ideeën en ging hij meteen aan de slag. Zijn eerste beslissing was dat de impact op de bodem zo minimaal mogelijk moest blijven, en indien mogelijk zou er geen beton worden gebruikt. Daarom was in een eerste fase, na het verkrijgen van de bouwvergunning, een bodemonderzoek onmisbaar. Zo kon bepaald worden of schroefpalen een optie waren. Gelukkig was dat het geval; er zouden 21 schroefpalen komen om de woning te ondersteunen en 3 onder het terras. De landmeter kwam eerst nog ter plaatse om de uitlijning van de woonst te bepalen. Vervolgens werd het terrein uitgeëffend door middel van een graafkraan. Het zwembad werd op dit moment ook al uitgegraven.
In een tweetal dagen tijd kwam dan een gespecialiseerde firma de schroefpalen plaatsen. Schroefpalen vormen een milieuvriendelijk alternatief voor beton, aangezien ze de bodem niet aantasten. Omdat ze diep in de grond worden geschroefd, kunnen ze immens zware constructies dragen.
Eenmaal de schroefpalen er zaten, werd de graafkraan nog eens ingezet. Ditmaal om de sleuven voor de nutsvoorzieningen te voorzien. Eenmaal die op de juiste plaats gebracht waren, gingen de sleuven weer toe.
Voor de volgende grote fase had Jean-Luc een strakke planning in gedachten; in maar 20 dagen tijd zou de woning water- en luchtdicht gemaakt moeten worden. Om hem te helpen bij het houtskelet, deed hij beroep op zijn goede vriend Daniel, een schrijnwerker uit Namen die het voor dit project over had om helemaal naar Zuid-Frankrijk te rijden. Daarnaast waren er ook een aantal vrijwilligers en ambachters uit de buurt die een handje kwamen toesteken.
Op de bovenkant van de schroefpalen kwamen langs de omranding zware balken te liggen. Daartussen werden dan dwarsbalken geplaatst. Al deze balken waren behandeld, en door speciale isolerende platen tussen de balken in te leggen, zou opstijgend vocht worden voorkomen. Tussen de naden werd dan ook nog eens een isoleren mousse gespoten. Dan kwam de houtwolisolatie tussen de balken. En ten slotte was het tijd voor een eerste plaat osb van 22 millimeter daarbovenop.
Na verankering van het geheel in de schroefpalen, werden de verticale balken voor de wanden manueel opgetrokken. Hier en daar werden horizontale verstevigingen tussenin voorzien. De staande constructies werden verankerd in de basis. Eenmaal de balken er allemaal stonden, werden ze afgedekt met vochtwerende isolatieplaten.
Terwijl de wanden verder afgewerkt werden, begon Jean-Luc al aan de dwarsliggers voor het plafond, waarop vervolgens OSB-platen vastgemaakt werden. Op de eerste verdieping kon hij de wanden dan op dezelfde manier plaatsen als op de benedenverdieping. Nadien werden ook die afgesloten met de isolatieplaten.
Voor het dakgebinte werd Jean-Luc bijgestaan door een paar vrijwillige ingenieurs, die de hellingsgraad hielpen te berekenen. Met steun- en dwarsbalken kwam het dakgebinte uiteindelijk tot stand. Stevige houtpanelen kwamen hier bovenop als regenwerend onderdak.
Zo was het al tijd geworden voor de ramen en deuren. Dat ging vlotjes in 3 stappen; de ramen op hun plaats zetten, uitlijnen en vastzetten. Voor het grote schuifraam was natuurlijk wel wat extra mankracht nodig.
Voor de dakterrassen werd EPDM voorzien. Die kan je als zelfbouwer gemakkelijk zelf leggen. Het best doe je dat in één stuk, door telkens een deel open te plooien en de OSB-ondergrond in te lijmen vooraleer je de EPDM erop legt. Belangrijk is dat er geen plooien in liggen en dat ook de dakranden mooi bedekt zijn. In de hoeken maak je een dubbele plooi om waterinfiltratie te voorkomen. Het teveel aan EPDM snijd je daarna weg.
De woning is nu in minder dan twintig dagen tijd dichtgemaakt. Tijd voor de isolatie dus. Jean-Luc opteerde voor plakken houtwol van 18 centimeter dikte. Deze werden tussen de balken gestouwd, waar ze zonder vijzen of lijmen blijven zitten. Tegen de scheidingsmuur tussen de twee vakantiewoningen werd een extra tussenlaag akoestische isolatie voorzien, zodat geluidsoverdracht zo minimaal mogelijk zou blijven. Tegen de isolatie kwam ten slotte overal een dampscherm, dat met luchtdichtingstape werd vastgekleefd.
De trap, zo had Jean-Luc voorzien, zou in twee delen bestaan, gescheiden via de overloop. Vóór het construeren van de trap, dokterde Jean-Luc eerst uit hoe hoog de treden zouden moeten zijn om ze comfortabel te kunnen bewandelen. Daarbij hield hij ook rekening met de lagen die nog eens op de houten constructie zouden liggen. De ruimte onder de trap, die anders verloren zou zijn, zou later worden ingezet als bergruimte.
Ondertussen ging het werk aan de buitenkant gewoon verder. De gevel werd voorzien van isolatieplaten, door middel van pluggen.
Op het dak kwamen dakpannen te liggen. Driehoekige balken dienden als basis. Nadat die allemaal tegen het onderdak waren bevestigd, konden de dakpannen er rij voor rij op verlijmd worden.
Onderhand was het binnen tijd geworden voor de nutsvoorzieningen. In zowat alle muren en plafonds was er een opening van zo’n 2,5 centimeter gelaten, langs waar die konden passeren. Omdat Jean-Luc niet zo bedreven is op het vlak van elektriciteit en het liever zo veilig mogelijk hield, maakte hij gebruik van een voorbedrade verdeeldoos. Zo hoefde hij enkel maar stap voor stap de handleiding te volgen en kostte alles hem veel minder tijd. Natuurlijk werd alles achteraf ook nog eens grondig nagekeken door een bevoegd controleorgaan.
De elektrische bedradingenen moest nu nog aangesloten worden, te beginnen met die voor de ingebouwde spots. Dankzij een schema, verkregen via de leverancier van de voorbedrade verdeeldozen, was dat geen al te complex werk. Het aansluiten op de kast, ten slotte, was zo ook kinderspel; elke draad had immers een etiket gekregen, waardoor je simpelweg op het schema kon bekijken waar je de draad moest aansluiten. Om die reden was het ook geen verrassing toen de controleur achteraf alles volledig goedkeurde.
Nadat de loodgieterij erop zat en de ventilatie geïnstalleerd was, werden de wanden en plafonds afgewerkt met een pleisterlaag. Hiervoor schoot Jean-Lucs vriend Stephane te hulp, aangezien dat vooral zijn dada was.
Voor de wanden maakte Jean-Luc grotendeels gebruik van een pleister op basis van klei, en dat in vier tinten. Voor de douche en het badmeubel nam hij een andere soort. De gebruikte pleisters moesten nog gemengd worden, zodanig dat ze werkbaar werden maar ook weer niet te liquide. Als je er een hoopje mee kan maken op je spatel, dat omvalt wanneer je de spatel schuin houdt, dan heb je de perfecte verhouding gevonden. Voor een extra natuurlijk effect voegde Jean-Luc er nog strovezels aan toe.
Als vloerbedekking koos Jean-Luc voor flexibele kurkmatten. Omdat die op een zo egaal mogelijke ondergrond moeten liggen, verlijmden ze eerst gipsvezelplaten op de osb. Daarop kon de kurk dan gelijmd worden. De ecologische lijm die hiervoor gebruikt werd, heeft als bijkomend voordeel dat hij niet meteen droogt en dus nog even werkbaar blijft, waardoor je de kurkmatten waar nodig nog een beetje kan verschuiven. Het is belangrijk dat je de kurkmatten goed aandrukt of aanklopt, en de overtollige lijm die uit de naden komt meteen afveegt met een vochtige spons of doek. Op deze manier werden niet alleen de vloeren afgewerkt, maar ook de traptreden. Nadien kreeg de kurk ook nog een laag olie.
Jean-Luc kon stilaan aan de inrichting van de ruimtes beginnen. De keuken werd gebouwd door middel van een zelfbouwpakket, dus assembleerde hij eerst de kasten, samen met een vrijwilliger, en zette hij ze daarna op hun plaats, te beginnen met de laagste stukken. Het werkblad kreeg ook nog een paar betonlagen, aangebracht met een spatel. Daarna was het tijd voor de inbouwkasten, de douche en wastafel in de badkamer.
De gevel was totnogtoe open gebleven. Jean-Luc wilde voor de bovenverdieping een bekleding uit dennenhout. De balken werden horizontaal op verticale onderbalken bevestigd. Met het overschot, dat tot een minimum beperkt was, zou Jean-Luc later de raamluiken maken.

Voor de benedenverdieping opteerde hij daarentegen voor sierpleister, die hij aanbracht tegen de isolatieplaten.
De dakterrassen waren al eerder voorzien van EPDM. Nu was het een kwestie van ze af te werken. Dat gebeurde hier door eerst studs te leggen, waarop onderbalken bevestigd werden. Daarop kwamen dan de bamboepanelen. Net zoals bij het leggen van laminaat werd het overschot van de vorige rij hier telkens gebruikt voor het begin van de volgende.
Voor het grote terras, met uitkijk over het landschap, opteerde Jean-Luc niet voor studs maar bevestigde hij de onderbalken zwevend, op een afstand van de bodem. Hierop werden de bamboeplanken vastgevezen.
Een volgende stap was dan de balustrade. De voeten werden vastgemaakt aan de onderbalken van het terras, waarna de bamboepanelen ze bedekken. De metalen profielen voor de leuning kregen eerst twee verflagen tegen roest. Na het in elkaar vijzen van de profielen, werd de leunbedekking gemaakt uit restpanelen bamboe die in tweeën gedeeld waren, ontdaan van de groeven en aan de randen gebogen.
Nadat de sierpleister goed uitgedroogd was, kon Jean-Luc de vensterbanken bedekken. Hij gebruikte daarvoor metalen bladen, waarop je net zoals bij papier de vorm kan aftekenen en vervolgens uitzagen. De bladen verlijmde hij op de vensterbanken.
Vervolgens construeerde Jean-Luc ook het kader voor de pergola, die dit terras zou overdekken. Het was een zware constructie, maar dankzij de platenlift kregen ze die toch vrij vlot op zijn plaats.
Bij een Franse villa als deze mocht het zwembad natuurlijk niet ontbreken. Het was eerst een kwestie van de zone af te bakenen en de bodem daarna te bedekken met een geotextiel. Daarover kwam een laag steenpuin, die uitgeëffend werd. Hierop kwam het opbouwzwembad te staan. Grenzend aan het trapje bouwde Jean-Luc nog een extra terras, vanaf waar je in het water kan springen.
Na 250 dagen intensieve arbeid en dankzij de hulp van vele vrienden en vrijwilligers zat dit project er eindelijk op. De twee gîtes hoefden enkel nog een grondige schoonmaakbeurt te krijgen binnen. Daarna werden de woningen ingericht en waren ze klaar om door huurders betrokken te worden. Hoewel dit project voor Jean-Luc een grote sprong in het diepe was, kan hij uiteindelijk met tevredenheid op alles terugkijken. Vanuit zijn eigen ervaring wil hij ook andere enthousiastelingen motiveren om uit hun comfort zone te komen en zelf een woning te bouwen. Wil je je door Jean-Luc laten begeleiden, surf dan eens naar www.jebatismamaison.com. Want om het in de woorden van Jean-Luc te zeggen: “het avontuur, zonder vrees!”

KIJK MEE NAAR DE BOUW VAN EEN FRANSE VILLA

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal