Zomerwerk in de tuin moet licht werk zijn, dat moet zo ook in de serre zijn. Wat is er hier vandaag te doen? Wij gaan deze druif een beetje zomersnoei geven, want zoals je ziet maakt hij allerlei lange uitlopers waarvan veel vocht en energie naartoe gaat, en ik wil dat die energie hier naar de druiventros gaat. Het is een Spaanse druif, een pitloze druif, geen voor buiten maar in de serre, en bovendien is hij zelfreinigend; dat wil zeggen, kijk, ik schud ermee – zie je – en dan komen er kleine druifjes afgevallen, dat gebeurt als ik er niet mee schud ook, maar er vallen dan gewoon iedere dag een paar, ik zal het hier nog eens doen, en zo dunt die druif eigenlijk zichzelf, zodat ieder druifje die er nog aanhangt, een mooie, volwaardige druif wordt. Je hoeft niet zitten ‘krenten’ zoals men dat doet bij die professionele druivenserres, maar deze soort, een Spaanse pitloze, ik ken niet precies de naam want ik heb ze al heel lang geleden uit Spanje meegebracht, die doet het hier prima. Ja, dat is het werk voor de zomer, wat ik wel al gedaan heb is met een beetje koperoplossing gespoten, je ziet dat hier al op het blad, dat is koperoxide, ja, ik tuinier zonder gif, maar in de biologische tuinbouw is koper toegestaan. Dat is tegen de valse meeldauw, anders krijg je binnenkort zieke druiven en heb je helemaal geen opbrengst. Het voornaamste probleem hier nu is die lange uitlopers. Die gaan met heel veel voeding en vocht lopen, dus die snoei ik gewoon weg. Kijk, en die gaan achteraf op de composthoop. Deze mag ook helemaal weg. Ik heb dat al eerder gedaan, en je kunt hier zien op welke manier, hier hangt een druiventros, en dan ga ik voorbij die druiventros twee bladen laten staan. Eén, twee.
Dit ga ik zo wegsnoeien, voila. Zo blijven er voldoende saptrekkers; bladeren die het vocht omhoog trekken waardoor deze druiven zich kunnen vermeerderen. Kijk, ook hier ga ik een keer … en zo zie je de kleine druifjes eruit vallen, kijk, groter zijn ze niet dan dit. En zo reinigt deze druivenvariëiteit eigenlijk zichzelf. Voilà, ik ga nu verder met snoeien. Tenminste, als ik mijn snoeischaar weet liggen.
Ook hier kun je duidelijk zien dat ik tot twee bladknoppen voorbij de druiventros heb afgensnoeid. Dus hier komt alweer een nieuwe uitloper met ranken, dat doe ik weg, één blad, twee bladeren, en hier hangt de tros. Dit is ook een tak met een tros, hier hangt er ene, dus daar ga ik –

één blad – twee bladeren – en hier ga ik terug snoeien. En zo gaat die plant zijn mooie vorm behouden, zie je de druiven hangen. Op die lange uitlopers, daar krijg je ook wel van die bijkomende trosjes maar die stellen toch niets voor en zullen klein blijven, dus die doe ik helemaal weg. Als ik dit niet zou doen, dan zou heel de serre binnen een maand één en al bladmassa zijn.
Deze druif zit met zijn wortels al verre buiten de serre waar de grond net wat vochtiger en rijker is, en de druiven hierbinnen, die hebben de warmte. Ook weer niet te veel, het dak is gekalkt, en dat is ook nodig, want anders zit je met verbrandingsverschijnselen tijdens de zomertemperaturen van de laatste jaren.
En de druiven zijn gesnoeid, en dat brengt ons naadloos bij onze tomaten hier, jah, ik heb ze eerst geleid langs een stok, en dan met de draad gaat het verder, natuurlijk, regelmatig moet er gediefd worden, eh, de valse scheuten die in de oksels groeien, die moeten eruit, en ik heb hier eigenlijk twee vormen van tomaten staan, op de achterste rij staan drie geënte tomaten, en geënt dat wil zeggen dat men op één onderstam twee tomaten heeft geënt zodat er eigenlijk een dubbele tomatenstam ontstaat : één, twee. Nu, dat brengt veel meer op, die wortels zijn sterker en geënte tomaten hebben echt een heel grote opbrengst. Wat je vaak ziet, dat is bijvoorbeeld bij trostomaten zoals deze hier, dat de trossen zich niet goed vullen, dat er maar weinig tomaten aan die trossen hangen. Dat heeft te maken met de bestuiving, tomaten worden bevrucht door bestuiving van het eigen stuifmeel van de bloempjes of van stuifmeel van de tomatenplant er vlakbij, en in de natuur gebeurt dat door hommels, en in de professionele tomatenteelt worden er hommelvolkeren uitgezet in de serres om die bestuiving te doen, van bloem naar bloem. Ik doe dat op een andere manier. Ik heb wel geen professionele trilstaaf maar ik heb dit oude tandenborstelhoudertje op batterij en dat gaat trillen, nu, als ik met dit ding tegen de bloemen kom, dan gaan de bloemen zodanig trillen dat het stuifmeel hier eruit gaat vallen en de stampers gaat raken en op die manier zorg ik ervoor dat iedere bloem daadwerkelijk een tomaat wordt. En dat is een heel plezant zomerwerkje. We zijn bezig. Zie je de bloemetjes meetrillen? Zo valt het microscopich stuifmeel. Meer is daar niet voor nodig. Ook hier vanachter. En de oogst zal rijkelijk zijn. Je ziet goed hoe de bloemetjes meetrillen. Dus gooi de oude tandenborstel niet weg, maar gebruik hem in de tomatenserre; en geloof me, dit helpt echt hé, je opbrengst gaat erdoor verdubbelen, omdat ieder bloempje een tomaat zal geven.
Dit is het compost voor volgend jaar. Dit is het compost van vorig jaar. En dit is mijn paardemest. Nu, het compost van vorig jaar is al behoorlijk gezakt. Het mag zeker niet uitdrogen. Dat is het gevaar van elke composthoop, dat die gaat uitdrogen. Wel, ik heb het hier in bakken gedaan, dat verhindert voor een stuk al het uitdrogen maar wat ik altijd doe dat is de compost van vorig jaar die ik tegen de winter ga gebruiken, die te beplanten. Dat doe ik gewoon met pompoenen. Kijk, ze staan al in bloei. Pompoenen halen het voedsel grotendeels uit die compost en op die manier wordt de compost beschaduwd en gaat hij niet zo snel uitdrogen. Ik heb hier niet alleen pompoenen, ik heb ook Oost-Indische kers gezaaid hier beneden. Je kan zowel de blaadjes als de bloemen eten of in de soep draaien. Het is allemaal perfect eetbaar en bovendien ook heel gezond. De combinatie van die Oost-Indische kers en die pompoenen zorgt ervoor dat er voldoende schaduw op min composthoop komt zodat ik niet teveel moet bijwateren in de zomer.
Niet alleen druiven zijn lekker in de volle zomer, ook bramen zijn dat. Dit is mijn doornloze braam; ik moet eigenlijk zeggen stekelloze braam, want bramen hebben stekels en geen doornen maar kom, dat is een biologisch weetje. Deze braam heb ik geleid in drie verdiepingen. Kijk, hier een verdieping, hier eentje en hier eentje. Hij heeft heel rijk gebloeid, en kijk is, dat is een oogst waar je U tegen kunt zeggen die we kunnen verwachten, als elk van deze kleine groene braampjes na een grote maand een grote, rijpe braam zal zijn, jah, dan moet ik maar zorgen dat ik de vogels vóór ben. Zij zullen het ook wel weten! Dan ik wel een netje hangen.
Maar hoe kom je nu tot zo’n rijke oogst voor zo’n stekelloze braam? Dat is niet zo moeilijk! Je moet ieder jaar alles waar bramen op hebben gestaan tot tegen de grond afsnoeien. Rigoreus, zonder nadenken! Alles wat gedragen heeft, ga je tegen de grond afsnoeien. Want bramen bloeien en maken bramen in het tweede jaar op éénjarig hout. Dat wil zeggen dat deze hier, die komt vanuit de grond opgeschoten, daar staat geen enkele braam aan, wel, dat is mijn draagtak voor volgend jaar. Die laat ik de hoogte ingaan. Die gaat zich nog vertakken en ga ik volgend jaar ook weer langs die draden gaan leiden waarna hij bramen zal dragen. Maar dit is na het uitgroeien van de bramen, en na de oogst, gaat dit ook weer eraf tot tegen de grond. En op die manier heb je ieder jaar weer een rijke oogst aan bramen. Jah, bessen in de tuin, dat is natuurlijk allemaal heel interessant. Je kunt ze zo eten uit het vuistje, wat ik meestal doe, je kunt er ook confituur van maken, en dat geldt ook voor andere bessensoorten; voor stekelbessen, voor aalbessen … noem maar op, maar er zijn ook vogels, en daarvoor heb ik een kooi gemaakt rond mijn bessenstruiken; de bessenkooi!
Zo’n bessenkooi houdt natuurlijk alle vogels buiten waardoor ik zelf van mijn bessen kan genieten want vroeger, toen ik hem niet had, kwam ik altijd net een dag te laat om te oogsten, maar wat niet wordt buitengehouden door zo’n bessenkooi, dat zijn van die kleine plaaggeesten en een daarvan is kleine luis dat aan de onderkant van het blad leeft. Te klein om te zien, maar dat zorgt voor deze bladschade. Het blad blijft in sommige gevallen groen, soms kan het helemaal rood uitslaan, en de productie van de bessen gaat er een beetje door verminderen en het is ook geen mooi zicht. Er komen gaten in het blad en het lijkt zo’n beetje op die perzikkenkrulziekte maar dit wordt veroorzaakt door een heel klein bladluisje. Ik weet voor volgend jaar hoe ik dit ga vermijden: ik werk volledig biologisch dus zonder vergif, maar ik ga volgend jaar in het voorjaar deze bessenstruik bespuiten met een olie; met een mengsel van tijm- en lavendelolie, dat is een emulsie die je kan oplossen in water en daarmee ga ik ze om de twee à drie weken een keer bespuiten. Door die geur gaan de insecten niet komen tot herkenning van die planten. Laten we hopen dat het zo gaat lukken zonder het gebruik van vergif, want vergif wordt meegenomen door de meesjes en zo verder, en je kent wel het verhaal van kleine meesjes die sterven in het nest, denk maar aan het vergif tegen de buxusmot.
Voilà, die is dicht. De vogels kunnen er niet meer in. Jah, blijvend aandacht hebben voor uw planten is echt wel de booschap. In elke tuin waarin je komt en waarvan je denkt dat die tuin er goed uitziet, dat is een tuin waarbij de hovenier zijn aandacht niet laat verslappen. Waar hij niet alleen in het voorjaar gaat werken, maar ook in de zomer, en beetje bij beetje de kleine klusjes blijft uitvoeren. Als je dat regelmatig doet, dan is dat plezant, dan ben je op een dag helemaal rond. Hier wat snoeien, daar wat terugnemen. Eens iets uitdoen. Jah, dan is dat eigenlijk een plezier en wordt het geen karwei. Laat het werk geen twee maanden liggen, maar werk in de zomer rustig op je eigen tempo voort.

Maximale oogst met minimaal werk

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal